Studia Filologiczne UJK

Streszczenie

Grupy apozycyjne pozwalały na syntetyczny sposób wyznaczania zbioru desygnatów danej nazwy w tekstach średniowiecznych. Wyrażenia stanowiły istotny składnik pragmatyczny, zwiększający informacyjną wartość zdań oraz skondensowanie semantyczne przekazu. Wyrażenia złożone z podstawy oraz apozycji typu Bogurodzica dziewica, Maryja umożliwiały odbiorcom identyfikację denotatów używanego w tekście wyrażenia. Celem artykułu było opisanie relacji pomiędzy członami grup apozycyjnych w kontekście zjawiska denotacji. Na podstawie wyekscerpowanego materiału opracowana została ich typologia. Składają się na nią cztery zasadnicze typy zależności: tożsamość zbiorów (jak w grupie Maryja, krolowa), inkluzja zbiorów (dzieciątko Jesus), interseksja zbiorów (Bóg, zbawiciel) oraz ekskluzja zbiorów (cesarz skarb). W tekstach średniowiecznych występowały ponadto przykłady grup stanowiących kombinacje powyższych relacji (Boże, zbawicielu nasz, nadziejo).